Goede begeleiding van startende docenten is geen luxe. Het is een investering in de toekomst van het onderwijs. Blij(f) in het onderwijs helpt starters en wil dat graag blijven doen, ook nu de subsidie onverwachts stopt.
Gisteren sprak ik een docent van 46. Jarenlang had hij bij een bank gewerkt. Goed werk, stabiel, maar ergens bleef het knagen dat hij meer wilde betekenen voor anderen. Uiteindelijk besloot hij een stap te zetten waar veel mensen alleen maar over nadenken: hij ging in het onderwijs. Omdat hij jongeren wilde helpen vooruit te komen. En omdat hij dacht dat zijn ervaring uit het bedrijfsleven juist van waarde kon zijn in de klas.
Maar na zijn eerste jaar liep het anders dan hij had verwacht. De combinatie van voor de klas staan, lessen voorbereiden, het vak leren, mentor zijn en tegelijkertijd een opleiding volgen bleek intensiever dan hij zich had voorgesteld. Op een gegeven moment moest hij even afstand nemen om alles weer op de rit te krijgen. Toen hij dat vertelde, zei hij iets wat me raakte. Niet dat hij het onderwijs niet mooi vond. Integendeel. Hij zei: “Ik wil dit werk juist heel graag goed doen.”
Volle lespraktijk
Juist dat maakt het zo pijnlijk wanneer mensen die bewust voor het onderwijs kiezen al zo snel tegen hun grenzen aanlopen. Dit beeld herkennen veel scholen. Startende docenten beginnen vaak met veel enthousiasme, maar krijgen al snel een volle lespraktijk, verantwoordelijkheden die eigenlijk nog te groot zijn en weinig tijd om rustig in het vak te groeien.
Het idee dat je als beginnende docent vooral ‘meters moet maken’ is nog steeds hardnekkig. Maar lesgeven is een vak dat je niet alleen leert door het maar te doen. Het vraagt begeleiding, reflectie en ruimte om vragen te stellen zonder het gevoel te hebben dat je tekortschiet.
Betere landing in het beroep
Juist die eerste jaren zijn doorslaggevend. In die periode besluiten veel docenten of ze blijven in het onderwijs of toch een andere richting kiezen. En dat terwijl het onderwijs hen hard nodig heeft. Vier jaar geleden begonnen wij daarom met Blij(f) in het Onderwijs. Niet als groot project met een organisatie erachter, maar vanuit de overtuiging dat startende docenten een betere landing in het beroep verdienen.
Samen met docenten en scholen organiseren we Teach Up-congressen waar starters workshops volgen en ervaringen uitwisselen. We ontwikkelden e-books, podcasts en e-learnings die aansluiten bij vragen uit de praktijk, bijvoorbeeld over AI in het onderwijs. Ook helpen we scholen bij het opzetten van inductietrajecten, zodat begeleiding van starters structureel onderdeel wordt van het beleid.
Herkenning en uitwisseling
Wat ons in al die gesprekken steeds weer opvalt, is hoe groot de behoefte is aan herkenning en uitwisseling. Tijdens bijeenkomsten horen we vaak dat docenten dachten dat zij de enige waren die ergens mee worstelden. Dat ze twijfelden aan zichzelf, terwijl veel collega’s met dezelfde vragen rondlopen. Juist het delen van ervaringen blijkt voor veel starters een belangrijk moment. Ze ontdekken dat hun onzekerheid geen persoonlijk falen is, maar onderdeel van het leerproces van het vak.
Investering in de toekomst van het onderwijs
Goede begeleiding van startende docenten is daarom geen luxe. Het is een investering in de toekomst van het onderwijs. Wanneer docenten zich gezien voelen, kunnen reflecteren op hun lessen en weten bij wie ze terechtkunnen, groeit hun vakmanschap én hun plezier in het beroep.
Geen financiële ruimte meer
De afgelopen jaren konden wij een deel van dit werk doen dankzij subsidie. Daardoor konden we bijeenkomsten organiseren, materialen ontwikkelen en scholen ondersteunen. Die financiering stopt nu onverwacht, per direct. Dat betekent dat we op dit moment geen financiële ruimte meer hebben om dit werk voort te zetten. Daarom staan we nu op een kruispunt.
Als we geen nieuwe vorm van financiering of samenwerking vinden, zullen we het werk van Blij(f) in het Onderwijs waarschijnlijk moeten stoppen. En dat zou zonde zijn voor de docenten die juist in hun eerste jaren steun kunnen gebruiken. De vraag is dus of we als sector bereid zijn daarin te blijven investeren. Wie kan ons hiermee helpen?
Kirsten Cuppen is voorzitter van Stichting Blij(f) in het Onderwijs. Ze werkte twintig jaar als docent binnen alle sectoren van het onderwijs en zet zich in voor betere begeleiding van startende docenten en meer werkplezier in het vak.
