AI-geletterdheid: vijf praktische tips

AI-geletterdheid
Auteur zonder afbeelding icoon
Wouter Jansen
03 juni 2026
3 min

Worstel je als onderwijsorganisatie met AI-geletterdheid? Dan ben je niet de enige, het vraagt namelijk nogal wat. Wat moet je eigenlijk leren en hoe organiseer je dat goed? In deze blog helpen we je op weg met praktische tips waarmee je direct aan de slag kunt.

Er is veel te leren én veel aanbod en dat maakt de keuze niet makkelijker. Gelukkig zijn er specifiek voor het onderwijs AI-geletterdheidsmodellen ontwikkeld die beschrijven wat je moet weten én kunnen. De meeste zijn opgebouwd uit vier componenten:

  1. Kennis. Wat moet je weten over AI, wat is een algoritme, hoe werkt het en waarom is data belangrijk bij AI?
  2. Vaardigheden. Hoe gebruik je AI? Hoe prompt je nou op een goede manier?
  3. Houding. Wat is jouw mening over AI en hoe sta je tegenover het gebruik ervan? Waar ben je kritisch over en waar moet AI heen volgens jou?
  4. Ethiek. Welke ethische keuzes moet je maken en welke waarden rondom AI zijn belangrijk?

AI-geletterdheidsmodellen die zo te gebruiken zijn:

  • Het AI-GO raamwerk van NPuls. Wat houdt Ai-geletterdheid in, waarom is het belangrijk en hoe kun je dit als onderwijsprofessional stimuleren in het mbo, hbo en wo.
  • Het Raamwerk Ai-geletterdheid voor docenten die willen begrijpen wat er met de komst van AI op hen afkomt, er grip op willen krijgen én er verstandig mee om willen gaan.
  • Het Ai competency framework van Unesco: voor docenten en voor leerlingen.

 Vijf tips

Goede modellen zijn één ding, maar hoe ga je er als school ook écht mee aan de slag? Op basis van onze ervaringen in onderwijsland hebben we vijf praktische tips voor je.

  1. Stel een werkgroep samen van enkele Ai enthousiastelingen, een criticus, idealiter iemand met kennis van IT, plus iemand van de schoolleiding.
  2. Neem als werkgroep eerst ruim de tijd om met elkaar meer te leren over AI Dit kan heel goed door die AI geletterdheidsmodellen erbij te pakken en op basis daarvan als werkgroep je leervragen te bepalen. Het is zeker niet gek om hier een paar maanden voor uit te trekken.
  3. Maak vervolgens een plan waarbij je je richt op twee zaken. Een: het AI-geletterd maken van de rest van de collega’s en twee: het (beperkt) experimenteren met AI in de organisatie.
  4. Haak zoveel mogelijk aan bij bestaande onderwijsstructuren. Plan bijvoorbeeld een training over AI-geletterdheid in op een studiedag of ga na of leraren in opleiding via hun studie iets kunnen betekenen? Gebruik de bestaande ontwikkelbudgetten en ontwikkeltijd slim. Wellicht zijn sommige gedateerde jaartaken in te ruilen voor AI-gerelateerde jaartaken?
  5. Bekijk wat je als werkgroep zelf kunt doen in het geven van trainingen over AI. Er is namelijk volop (gratis) trainingsmateriaal en -aanbod online beschikbaar dat je zo kunt gebruiken.

Ontwikkelingen op het gebied van AI gaan snel, wellicht sneller dan je als onderwijsinstelling kunt bijbenen. Maar dat geeft niet. Het enige dat telt is dat je niet achterover leunt, want dan word je nooit AI-geletterd. Dus kom in beweging, zet die eerste stap en krijg grip op AI binnen jouw organisatie.

Deze blog is geschreven door Wouter Jansen, voormalig docent en een van de oprichters van Eerlijk over Ai. Samen met ROC Mondriaan ontwikkelde Eerlijk over Ai een AI-coach opleiding met oog voor pedagogiek, didactiek, verandermanagement, wetgeving en ethiek. Zij vinden het belangrijk dat iedereen toegang heeft tot de kennis van deze opleiding en daarom staan de trainingsmaterialen – presentaties, handleidingen en opdrachten – online. Iedereen mag gratis het trainingsmateriaal gebruiken, aanpassen en delen, zolang je de bron vermeldt en je de aanpassingen ook weer onder de CC BY-SA 4.0 licentie deelt.

 

Op de hoogte blijven van EdTech en onderwijsinnovatie? Schrijf je in voor updates.