Mediajungle gaat met leerlingen op expeditie
Mediawijsheid is een voorwaarde om te kunnen meedoen in de samenleving. Mediajungle helpt hierbij. Vanaf volgend schooljaar met Expeditie Mediajungle.
Tekst: Maaike Zweers, redacteur IPON Beeld: Mediajungle
Mediajungle, de winnaar van de IPON Award 2026, bestaat nu bijna tien jaar. De educatieve tools en ‘kletskaarten’ zijn bedoeld om de dialoog over mediawijsheid op gang te brengen, zodat kinderen veiliger en bewuster omgaan met de digitale wereld. En niet alleen kinderen: de tools worden vooral in het onderwijs gebruikt, maar ze zijn bedoeld voor alle leeftijden.
Mediawijsheid als absolute voorwaarde
Oprichter Niels Bloembergen: “De meeste mensen zijn per dag langer online dan offline. Het wordt steeds duidelijker dat mediawijsheid niet meer leuk is voor erbij. Het is een absolute voorwaarde geworden om mee te doen in onze maatschappij. Je moet een e-mail kunnen versturen, maar mediawijsheid gaat zoveel verder. Hoe sluit je online vriendschappen, hoe gedraag je je in chatgroepen en op social media?”
‘Je wilt natuurlijk niet dat leerlingen de hele tijd in hun eentje achter een scherm zitten’
Niels Bloembergen
Grote verschillen tussen scholen
De online opmars is razendsnel gegaan. Scholen kunnen er niet meer omheen. Mediapedagoog Evelyn Verburgh, vanaf het begin betrokken bij Mediajungle, is dus blij dat met de komst van de Kerndoelen Digitale Geletterdheid de vrijblijvendheid voorbij is. Ze ziet wel dat de verschillen tussen scholen erg groot zijn. “Sommige scholen hebben hier al helemaal inhoud aan gegeven, die hebben al complete leerlijnen ontwikkeld. Andere scholen staan nog aan het begin. Leerkrachten krijgen het erbij op hun bordje, dat toch al zo vol zit.”
Nieuwe missie
Om deze scholen te helpen, start komend schooljaar Expeditie Mediajungle. Bloembergen: “We gaan een verhaallijn aan mediawijsheid ophangen. Om de zes weken tot twee maanden krijgt de leerkracht een nieuwe missie die steeds een ander thema heeft. Die kan gaan over dingen als online omgaan met elkaar, over AI of over desinformatie. De leerkracht start de module. Vervolgens zijn er online opdrachten, werkbladen en groepsopdrachten. Het wordt echt een combinatie. Je wilt natuurlijk niet dat leerlingen de hele tijd in hun eentje achter hun scherm zitten.”
Om de missie aantrekkelijk te maken en te houden, wordt volop gebruikgemaakt van gamification. “We willen de expeditie zo aantrekkelijk maken dat leerlingen niet kunnen wachten op de volgende missie.”
‘Aanleren is gemakkelijker dan afleren’
Evelyn Verburgh
Informatie voor ouders
Mediawijsheid is een onderwerp dat niet stopt bij de schooldeur. Leerlingen nemen het mee naar huis, naar de sportclub en op vakantie. Zodra er een missie start, staat er dus ook informatie klaar die de school aan de ouders kan geven. Denk aan praatkaarten, een pdf met tips of materiaal voor een ouderavond.
Voor komend schooljaar richt Mediajungle zich op de hoogste groepen van het basisonderwijs en de eerste klassen van het middelbaar onderwijs. Bloembergen en Verburgh kijken ook al voorzichtig naar de onderbouw. Verburgh: “Daar leg je de basis voor gezond gedrag. En aanleren is gemakkelijker dan afleren.”
Mediawijsheid: vier tips
Mediapedagoog Evelyn Verburgh geeft iedereen die iets met kinderen en jongeren te maken heeft handvatten over hoe je veilig, kritisch, gezond, bewust met digitale media omgaat. Daarnaast geeft ze gastlessen op scholen. Ze deelt vier tips.
1
Bedenk dat kinderen opgroeien in een hybride wereld waarin ‘offline’ en ‘online’ ervaringen naadloos in elkaar overlopen. Vraag daarom regelmatig naar hun online ervaringen en gevoelens. Haak aan bij iets in het nieuws.
2
Stel open vragen die leerlingen hardop aan het denken zetten. Wat denk, vind, voel en wil ik zelf? Zo help je ze reflecteren op hun mediagebruik en -gedrag.
3
Blijf weg van het oordeel en waak ervoor dat je alleen praat over gevaren.
4
Maak gebruik van hun expertise. Kinderen kunnen ons zoveel leren en wij hen als we maar in verbinding staan en oprecht geïnteresseerd zijn.
